"

maandag 30 oktober 2017

Het is feest!

De lancering van Terra Nova Minimaatschappij is aanstaande! Ruim 1,5 jaar werk ik al mee aan dit project en het heeft echt mijn hart gestolen. Het sluit niet alleen naadloos aan bij wat ik belangrijk vindt in het onderwijs, de samenwerking met de bedenkster Lisa Hu is heel inspirerend en leerzaam.
De spellen liggen klaar voor verzending en het online platform gaat 1 november de lucht in. Dan kan iedereen Terra Nova Minimaatschappij gaan spelen! Het is nog eens extra feest, want voor de daadwerkelijke lancering is de 1e oplage van 1000 spellen al uitverkocht!! Echt ongelooflijk trots zijn wij op dit resultaat. Dit geeft ons natuurlijk extra kracht en motivatie om te zorgen dat er een 2e oplage kan gaan komen. Dus nee, het stopt niet hier, maar we gaan verder ontwikkelen en dat vind ik echt geweldig!

Meer informatie over Terra Nova Minimaatschappij vind je hier: https://vimeo.com/236410529
Of stuur een mailtje naar: info@terra-nova.nl

woensdag 16 augustus 2017

What's the right thing to do?

Stel jij bent de programmeur van een zelfrijdende auto. Zou je de auto zo programmeren, zodat deze uitwijkt voor een jong gezin dat oversteekt bij een rood stoplicht? Zelfs wanneer dit betekent dat de auto dan tegen een muur rijdt, waarbij de inzittende van de auto - mogelijk jijzelf - overlijdt?

Dit soort morele dilemma’s krijgen de internationale deelnemers, waaronder de Nederlandse presentatoren Danny Ghosen en Hajar Alariachi (De Meiden van Halal), cabaretiers Carolien Borgers en Jeroen Woe (De Kwis) en schrijver Philip Huff, gedurende vijf colleges in hun schoot geworpen door de veelgeprezen Amerikaans filosoof Michael Sandel. In een gezamenlijke zoektocht naar nieuwe argumenten en antwoorden over goed en kwaad worden de kandidaten telkens geconfronteerd met dezelfde vraag: What’s the Right Thing to Do?


Aflevering Discriminatie:
In deze aflevering discussiëren de deelnemers over profilering. Mag je als bedrijf mensen selecteren op hun kwaliteiten, ras, sekse, uiterlijk enzovoort, als die bij je bedrijfsfilosofie hoort. Neem nou Abercrombie & Fitch. Is hun selectiebeleid rechtvaardig als het gaat om winst maken? En waar ligt dan de grens? Een eenduidig antwoord is lastig. Als voorbeeld werden ook de stewardessen aangehaald, moeten die er altijd op en top verzorgd uitzien? Een van de deelnemers realiseerde zich dat ze mee heeft gewerkt aan deze profilering. Ze heeft vroeger als 'aantrekkelijke vrouw' achter de bar gestaan en ook nog gehoor gegeven aan de kledingvoorschrift: het liefst een kort rokje. Positieve discriminatie werd ook nog aangehaald. Is dat 'the right thing to do?'. Deelnemers betwisten of vertrouwen in de samenlening verdiend moet worden en blijven verschillende standpunten houden. In ieder geval is het nodig om dit soort gesprekken te voeren.

Aflevering Inkomensongelijkheid:
Michael Sandel brengt de vergelijking in van Ronaldo die 2000x zoveel verdient als een docent. Hij vraagt de deelnemers of dit eerlijk is. Besproken wordt de waarde van voetbal ten opzichte van de waarde van educatie. Sandel brengt in dat wij met ze allen voetbal zo belangrijk hebben gemaakt. Daar kan Ronaldo niks aan doen. Maar moet hij dan 80% van zijn inkomen afstaan aan mensen die het harder nodig hebben? Als je zo rijk bent als Ronaldo word je vaak beoordeelt op wat je met dat geld doet. Deelnemers constateren ook dat gelijkheid creëren onhaalbaar is en dat je verschillen nodig hebt om vooruit te komen. Juist de momenten waarop de zwakken geholpen worden door de sterken, dat kenmerkt onze samenleving. Toch brengt de vraag of we als rijke/arme in de meritocratie willen leven of in de lottocratie nieuwe inzichten. De vraag is of je wil gekozen worden voor je talent of puur door geluk. En we hebben maar weinig invloed op de willekeur van talent die ook nog eens gewaardeerd wordt.

Aflevering Privacy:
Wanneer komt privacy in het geding? Als we ons kwetsbaar voelen. Als je mocht kiezen wat openbaar was: de boeken die je leest, de films die kijkt, of de plekken waar je heen gaat (denk aan Uber), dan kiezen veel mensen het laatste. Dit maakt je het meest kwetsbaar. Bovendien kunnen vertrouwelijke gegevens een doelwit zijn van hackers, de staat of de markt om die vervolgens te gebruiken om er zelf beter van te worden. Mag je bijvoorbeeld als zorgverzekeraar de premie omhoog gooien als iemand ongezond eet. De meningen zijn hierover verdeeld. Een deelneemster probeert de anderen ervan te overtuigen dat het bevrijdend kan zijn om je bloot te geven, helemaal jezelf te zijn. Terwijl anderen opperen dat ze graag dingen voor zichzelf houden, dat ze geheimen hebben die schadelijk kunnen zijn. Bijvoorbeeld, wat als je homo bent in Marokko. Sandel bracht nog een ander dilemma in. Zou jij DNA afstaan om een moord te laten oplossen. De deelnemers vrezen dat bij een nationale DNA bank het einde zoek is. Eerst begint het bij een moord en daarna kunnen ze het voor de meest onschuldige dingen gaan gebruiken. Men zou altijd in angst leven om iets fout te doen of vals beschuldigd te worden. Als het gaat over cookies dan geven veel mensen aan dat zij dit vervelend vinden en liever anoniem surfen op het web. Echter moet men wel realiseren dat cookies het mogelijk maken dat je gratis van diensten zoals google gebruik kunt maken. It's the price you pay. Je levert een stukje privacy in voor een stukje service.


Wat mij het meest opviel is dat sommige mensen en ik ook, een uitgesproken mening hadden maar door de argumenten van een ander te horen je soms toch anders tegen dingen aan gaat kijken. Er zijn zoveel consequenties dat je die niet altijd allemaal voorziet. Daarnaast beleeft ieder persoon en zeker de mensen die geen blanke huid hebben, dit soort zaken anders en het is heel nuttig om je ook eens in hun positie te verplaatsen. Er is zeker niet overal overstemming te vinden of een eenduidig antwoord, maar wat buiten kijf staat is dat het hard nodig is om over dit soort dingen te praten!

dinsdag 16 mei 2017

De kunst van het leven is ongelukkig zijn


‘We moeten weer leren om ongelukkig te zijn; de kunst van het leven is het ongelukkig zijn.’ Hoogleraar Psychiatrie Dirk de Wachter is er duidelijk over: we moeten weer kwetsbaar durven zijn, want daar krijg je verbondenheid met anderen voor terug. Rinke Huisman worstelt met de rol van social media in haar leven, en hoe daar iedereen altijd een gaaf leven lijkt te hebben, terwijl niet altijd alles van een leien dakje gaat, bij niemand. Is het niet beter om af en toe de stilte op te zoeken? Lees deze longread van Rinke.

Een van de grote uitdagingen van deze tijd is de opkomst van nieuwe technologie en social media. Dit is niet alleen tijdrovend, het is ook maar de vraag of ons brein dit wel aankan. We willen altijd bereikbaar zijn, continu kunnen reageren, en verliezen daarmee de focus op onze hoofdbezigheid (werken, studeren etc.). Bovendien wordt de sociale druk van het succesvol en gelukkig zijn én dit ook laten zien steeds groter. We leren daarmee niet met tegenslagen omgaan. Na het kijken van het programma Sophie in de mentale kreukels en het lezen van verschillende nieuwsberichten heb ik besloten mijn gedachten hierover eens op een rijtje te zitten. Want is dat nou zo verkeerd, streven naar geluk?
Facebook is bij uitstek een medium waarop de berichtgeving voornamelijk positief van aard is. Iedereen wil laten zien wat voor leuks hij of zij gedaan heeft, hoe leuk de vakantie was of hoe succesvol hij of zij wel niet is op het werk. Dat we ook wel eens donkere dagen hebben, dat hoeft niemand te weten. Dit schept een onrealistisch beeld van de werkelijkheid. Met elkaar houden we zo de standaard hoog. Het streven naar geluk en succes is een doel op zich geworden.

De kunst van het leven is ongelukkig zijn

Toen ik een aflevering keek van het al eerder genoemde Sophie in de mentale kreukels ging het onder andere over deze drang naar ‘prestatie’. Sophie spreekt met hoogleraar Psychiatrie Dirk de Wachter en hij komt met onverwacht advies: ‘We moeten weer leren om ongelukkig te zijn; de kunst van het leven is het ongelukkig zijn.’ De Wachter bevestigt mijn beeld van de werking van sociale media en stelt: de Westerse mens is geobsedeerd met “leukigheid”. De oplossing ligt voor hem in het kwetsbaar zijn en ongeluk zijn plaats laten hebben. Volgens De Wachter verdwijnen hiermee het individualistische karakter, en de verbondenheid met anderen krijg je ervoor terug. Liefde en vriendschap verschijnen in het kwetsbaar kunnen zijn, aldus De Wachter.
Sophie ontmoet ook psychiater Bram Bakker en hij sprak zijn zorgen uit: ‘Ouders moeten verantwoordelijkheid gaan nemen naar hun kinderen; ze moeten voorbeeldgedrag laten zien. We zitten kinderen enorm te pleasen en we raken in de stress als een kind roept: ik verveel me. Terwijl verveling toch heel leerzaam is.’

Pleidooi voor verveling

Filosofe Joke Hermsen schreef eerder al in diverse artikelen en haar boek ‘Stil de tijd, pleidooi voor een langzame toekomst’ een pleidooi voor verveling. Dit leidt vaak tot de meest creatieve ideeën. Bram Bakker is bang dat de jonge generatie die continu op de telefoon zit later eerder te maken krijgt met bijvoorbeeld dementie, maar hij kan dit (nu) niet bewijzen. Hij komt met een extreme oplossing: ban wifi uit je huis. Als je e-mails moet versturen, ga je naar het koffietentje om de hoek. Dan heb je thuis rust. Met al die apparaten zijn we er niet gelukkiger op geworden, stelt hij. We hebben behoefte aan contact, gewoon samen zijn. Zo zijn we ontworpen, als sociale wezens. Hoewel ik van zijn opmerkingen schrik, weet ik dat hij gelijk heeft. Ik ben er zelf ook debet aan. Ik wil continu bereikbaar zijn, snel reageren op mijn e-mails en merk dat ik gefrustreerd raak als anderen dat niet doen. Ik kan wel tien keer per uur op mijn mobiel kijken, als het niet meer is. Alleen tijdens een vakantie ervaar ik hoe het tijdperk zonder smartphones was en dan nog speel ik vaak een beetje vals.

Een laatste fragment uit ‘Sophie in de mentale kreukels’ dat ik er nog even uit wil lichten is met de Belgische socioloog en arbeidsdeskundige Jan Denys. We leven in een wereld die heel snel en lawaaierig is. Denys geeft tips die ook passen in het straatje van Joke Hermsen: zoek elke dag een beetje stilte en traagheid op. Dit kan in een yogales of meditatie, maar ook gewoon door elke dag een wandeling te maken, of eens een kerk binnen te stappen. Dit deed mij denken aan een Duits onderzoek naar de invloed van verkeerslawaai op kinderen, dat onlangs verscheen. Hieruit bleek dat 5-jarigen die in een omgeving met veel verkeersgeluid wonen tot drie maanden achterlopen in hun ontwikkeling. Het gaat daarbij onder meer om hun motoriek en het niveau van taal en rekenen. Het RIVM heeft nu besloten om een groot onderzoek naar de invloed van verkeerslawaai onder Nederlandse kinderen te houden, vanaf de zwangerschap tot ze volwassen zijn. Nou denk ik niet dat we allemaal massaal in retraite moeten, maar af en toe de stilte en de traagheid opzoeken, is misschien zo gek nog niet?

Prestatiepijn

Met mijn onderwijsachtergrond ben ik benieuwd wat voor weerslag de huidige maatschappij heeft op onze kinderen. Van jongs af aan geven we hen de boodschap mee: presteren is heel belangrijk. Is het niet beter om de prestatiecultuur aan te pakken? Dit vragen Alderik Visser en Fransiscus Ismaël Kusters zich ook af in hun boek Prestatiepijn. Hoewel de term voor zich spreekt nog even de definities zoals deze in het boek geformuleerd worden:

  1. De moeite die men doet voor het leveren van bijzondere verrichtingen;
  2. Geestelijk en/of lichamelijk leed, veroorzaakt door (te) veel verplichtingen aan te gaan dan wel te veel (buitengewone) verrichtingen te (willen, moeten) leveren; leed dat wordt veroorzaakt doordat men het idee heeft aangegane verplichtingen niet na te kunnen komen dan wel de gevraagde (buitengewone) verrichten niet te kunnen leveren.

Het boek is nog maar net verschenen, maar ik wist dat ik het wilde lezen, omdat het precies aansluit bij alle hersenspinsels die nu samenkomen in mijn hoofd. Ik heb het nog niet uit, maar durf het nu al aan te raden.

Trends in het onderwijs

De moderne samenleving brengt ook nieuwe trends met zich mee in het onderwijs: mindfullness op de basisschool. Kinderen worden hier getraind om weer te focussen en de rust in zichzelf te vinden. Het is onder andere ingezet om onderpresteren tegen te gaan. Een van de oorzaken van dit onderpresteren is de druk die kinderen voelen om te presteren: je moet het goed doen. Ouders willen graag dat hun kind een goed advies krijgt. De selectieprocedures bij vervolgscholen en -opleidingen en de toetscultuur die er heerst houden dit natuurlijk ook in stand.

Gelukskunde

Ik vraag mij af hoe al deze wijsheden over prestatiepijn en ongelukkig kunnen zijn, zich verhouden met bijvoorbeeld de lessen Gelukskunde waar ik altijd zo gecharmeerd van ben. Ik ging in gesprek met Theo Wismans, docent Gelukskunde aan Beroepscollege Parkstad Limburg. Tijdens de lessen gelukskunde mag het ongeluk er zijn en maken de leerlingen dit zichtbaar in een creatieve opdracht. Wat opvalt is dat de leerlingen bijna altijd naar een opening zoeken om op weg te gaan naar geluk; “sprankels van hoop” noemt Theo dat. De omgeving Parkstad Limburg is voor een groot gedeelte een achterstandsgebied. Theo ziet veel ongeluk bij de kinderen, veroorzaakt door bijvoorbeeld echtscheidingen of werkloosheid. Aan het verdriet kan veelal niet veel gedaan worden, maar de lessen gelukskunde bieden wel een mogelijkheid dit samen te ondergaan en naar de lichtpuntjes te kijken.

Conclusie

Mijn voorlopige conclusie: geluk en ongeluk kunnen en mogen naast elkaar bestaan.
Mijn advies: laat niet alles afhangen van toetsen, stel je kwetsbaar op, durf fouten te maken, creëer een leercultuur (en geen prestatiecultuur), stop veel aandacht in het bouwen van relaties, maak er een gewoonte van af en toe offline te zijn en streef naar geluk, maar laat het ongeluk er ook zijn.
De ironie wil dat ik een tijdje geleden een ‘blikje geluk’ had gekocht met daarin een klaviertje vier. Het plantje is nooit opgekomen. Nou en?!

Dit artikel is verschenen op www.hetkind.org op 16 mei 2017

zaterdag 11 maart 2017

Kijktips

Dream School



















Dream School is een televisieserie uit 2017 van de NTR, gebaseerd op het Britse programma Jamie's
Dream School van Jamie Oliver. In het programma wordt een groep drop-outs door Bekende Nederlanders gestimuleerd aan de ontwikkeling van hun leven te werken. De "school" wordt geleid door kickbokser Lucia Rijker en rector Eric van ’t Zelfde, wat soms echt een uitdaging is. Naast inzicht in zichzelf krijgen de deelnemende jongeren les in sport en uiteenlopende onderwerpen. Leraren zijn onder anderen Jeanine Hennis-Plasschaert, Jack de Vries (les in politiek), Peter R. de Vries (criminologie), Lange Frans (muziek), Maarten van Rossem (geschiedenis), Barbara Baarsma (Economie), John Heitinga (sport) en Abdelkader Benali (Nederlandse taal) en Shaker (dans).
De jongeren kwamen soms te laat, blowde tussen de lessen door en hadden regelmatig een (gewelddadig) conflict. Toch is het Lucia en Eric gelukt om de meeste van hen te laten inzien dat ze zelf invloed hebben op de keuzes die ze maken. Het was een intense strijd, confronterend en vaak ook hartverwarmend. Je ontdekt het verhaal achter de pijn en sluit deze leerlingen in je hart. Mooi om te zien is dat de meeste leerlingen 3 maanden later hun leven daadwerkelijk hebben veranderd. Ik kijk al uit naar het volgende seizoen!

Het geheime leven van 4-jarigen


Het geheime leven van 4 jarigen is een tv serie uitgezonden in 2017 door de EO. Nieuwsgierig, vindingrijk, bomvol energie en regelmatig eigenwijs: het leven van een 4-jarige zit vol verrassingen. Hoe vinden ze hun plek, sluiten ze vriendschappen, bereiken ze hun doelen en gaan ze om met teleurstellingen? Acht kleuters uit alle windstreken van ons land komen naar deze bijzondere school waar camera's en microfoons alles registreren. Hun belevenissen worden gevolgd én geanalyseerd door ontwikkelingspsycholoog Steven Pont en pedagoog Minchenu Maduro. Het programma heeft leuke elementen waarin het geduld van de kinderen op de proef wordt gesteld en waar de kinderen met teleurstellingen moeten zien om te gaan.