"

vrijdag 31 mei 2013

Habits of Mind als taal

De Habits of Mind passen in een patroon van educatieve trends en programma's die een gemeenschappelijke filosofie van onderwijs delen. Een filosofie richting een breder en meer panoramisch levenslang leren. Wanneer het hele team van een school de Habits of Mind adopteert worden niveaus en vakgebieden overstegen. De visie leidt tot een consistente en vertrouwde leeromgeving. Een klein voorbeeld: In experimentele programma's en praktische schoolhervormingen zien we dat wanneer leerlingen over een langere periode worden behandeld als intelligente wezens, ze ook echt slimmer worden!

Tijd is vaak een excuus om niet aan iets nieuws te beginnen. Maar het implementeren van de Habits of Mind levert juist tijd op en verhoogt het leerrendement. Het is geen nieuw curriculum wat ingebouwd moet worden, het zal verweven worden in het bestaande. Hierdoor is er juist veel meer aandacht voor het leerproces. In 20 minuten discussiëren wordt vaak meer geleerd dan 20 minuten lang de stof gedetailleerd bestuderen.

De Habits of Mind zijn geen methode of een beschrijving van lesideeën. Je kunt het zien als een taal. Een taal die gericht is op het (leer)proces. Een klein voorbeeld: Het geven van evaluerende antwoorden of complimenten als: “goed antwoord”  en “mooi schilderij” nodigen niet uit tot beweging en zijn maar kort bevredigend. Het stopt het (leer)proces. Probeer daarom altijd iets te zeggen over het proces wat eraan vooraf is gegaan: “mooi hoe je die kleuren hebt gebruikt”, “knap dat je verschillende strategieën hebt gebruikt om tot een antwoord te komen”.  Zo heeft het ook effect in volgende situaties. Voor leerkrachten is het belangrijk hun taalgebruik hierop aan te passen. Wanneer dit schoolbreed wordt ingezet kunnen zelfs de jongste kinderen op de lange termijn deze taal spreken. Eerst intuïtief en vervolgens automatisch.

Veel scholen zullen misschien zeggen dat zij de Habits of Mind al toepassen. Het zijn immers geen onbekende termen (doorzettingsvermogen, samenwerken, helder communiceren, flexibel denken, creatief zijn enz.). Alleen het verschil zit 'm in het bewust zijn van....Hoeveel leerlingen kunnen dit soort termen herkennen, benoemen en toepassen in moeilijke situaties? Dat is de kern, daar draait het om. Daar vindt het leerproces plaats. Wanneer leerlingen dit bewust doen zien ze het effect en bieden de Habits of Mind handvaten voor een leven lang leren.