"

donderdag 12 december 2013

Wat we kinderen afnemen....

John Edwards and his wife Sandra Russell's poem about: 'the things we steal from children'

 

vrijdag 22 november 2013

Our kids are the future

Kinderen zijn zo onbevangen als ze naar de wereld kijken. Ze zien mogelijkheden, hebben hoop en vertrouwen, ze zijn positief. Dat moeten we koesteren!



Ainda dá Tempo (There is still time) from Ainda da tempo on Vimeo.

dinsdag 5 november 2013

Wat is goed onderwijs?

Een van de meest gestelde vragen in het boek 'Het alternatief' (Evers & Kneyber 2013) en in de laatste onderwijsdebatten is: Wat is goed onderwijs? Een simpele vraag met veelal complexe antwoorden. OOg heeft ook nagedacht over deze vraag - en er vanuit gaande dat scholen als belichaming van een rijke leeromgeving in de toekomst nog steeds bestaan en leraren meer dan alleen maar uitvoerders van opgelegde structuren, protocollen en onderwijsvormen zijn - is ze tot het volgende antwoord gekomen.

Goed onderwijs is....


Een plek waar leerlingen én leraren leren. Waar bestuursleden, directie en ouders leren. Van elkaar, met elkaar, over elkaar. Bij goed onderwijs spreekt iedereen dezelfde taal, de taal van het leren. Geen taal over beleidsvoering of eigenbelang. De term teaching to the test, staat niet in het vocabulaire van deze leergemeenschap. De lerenden leren om het leren en niet om het resultaat. Dat is slechts een gevolg van het leren. Het zal ook blijken dat wanneer men zich meer focust op het leerproces, dit een positieve invloed heeft op de resultaten. In deze leergemeenschap is leren een uitdaging, een inspiratiebron en mogen fouten gemaakt worden. De lerenden zijn zich bewust van de leerstrategieën die ze kunnen toepassen en weten dat ze niet alles kunnen weten. Het doel van het leren is om een zelfstandig individu te creëren die in staat is om kritisch te denken, problemen te analyseren en oplossingen te bedenken zodat het een positieve bijdrage kan leveren aan de complexe wereld om zich heen. Door het dragen van dit innerlijke kompas zal de lerende er zijn hele leven profijt van hebben.

Dit klinkt misschien als een utopie maar het kan! En OOg heef ook wel een idee hoe....

dinsdag 22 oktober 2013

Passie als uitgangspunt

Twee jaar geleden heb ik voor de publicatie van het boekje 'Ambachten, timmeren en construeren' een stuk geschreven over Passie in het onderwijs. Ik stelde mijzelf de vraag hoe dit universele begrip (passie, passion, pasión) wordt toegepast over de hele wereld. Maar het is vooral een pleidooi geworden om passie als uitgangspunt in het onderwijs en het werkveld van een individu te gebruiken. Wat toevallig (niet dus) ook onderdeel van de visie van OOg is.  

Er zijn mensen die hun werk leuk vinden en mensen die hun werk niet leuk vinden. Er zijn mensen die goed zijn in hun werk en er zijn mensen die slecht zijn in wat ze doen. Maar er zijn ook mensen die werken met passie. Een passie die risico's, beperkingen en het loonstrookje overstijgen.

Hoe is dat voor de mensen in jouw omgeving en in jouw eigen situatie? Ga jij elke dag met plezier naar je werk? Houd jij van je werk? Krijg jij energie van de dingen die je doet?
Als we binnen het onderwijs kijken kan ik gerust zeggen dat veel mensen met plezier naar hun werk gaan en ook weer tevreden naar huis keren. Er is ook een club mensen die gefrustreerd, boos en helemaal niet blij zijn met de huidige positie van onderwijs (en leraren) in de maatschappij. Maar ik vraag mij af hoeveel van het percentage dat gelukkig is met zijn huidige werksituatie dit doet met passie en volle overgave?

Stel je eens voor hoe het is om een biologieles van iemand te krijgen die er zelf maar weinig interesse voor heeft. Saai, misschien boeiend als diegene er nog wat moeite voor heeft gedaan. Maar hoe zal het zijn als je een biologieles krijgt van iemand die echt een natuurmens is. In de les neemt deze persoon je mee naar buiten en vertelt je over de meest bijzondere dingen. Je kan het zien, ruiken, voelen en beleven. Het is zeer waarschijnlijk dat je meer kennis overhoudt aan deze laatste les dan de eerste. Nu hoor ik je al denken, maar daar is toch helemaal geen tijd en geld voor? Dat klopt, niet als jij je moet richten op wel 10 passies tegelijk. Zoals op veel basisscholen nu nog het geval is. Maar het kan ook anders.

Tijdens het project 'Construeren' was werken vanuit je passie een uitgangspunt. Heb je zelf niet de passie of de kennis, dan is er vast wel iemand in jouw omgeving die dat wel heeft. Zo ook bij dit project. De betreffende leerkracht die dit project heeft geleid vindt het leuk om kinderen lekker met hun handen te laten werken. Het plezier spat er dan ook vanaf. Maar voor meer leerrendement zijn er gastdocenten vanuit de kennisomgeving van de school naar binnen gehaald. Deze gastdocenten hebben het mogelijk gemaakt om met echte materialen en gereedschap aan de slag te gaan.

Dit project biedt kinderen de mogelijkheid om te ontdekken waar ze goed in zijn en wat ze leuk vinden of misschien niet leuk vinden. Wanneer ze les krijgen van iemand die vol passie praat over zijn vak, kan dit heel inspirerend zijn. Niet alleen voor de kinderen, maar ook voor ons volwassenen. Het kan zorgen voor veel enthousiasme, motivatie en doorzettingsvermogen wanneer er zelf aan de slag gegaan wordt. Ook de leergierigheid en de eigen inbreng van kinderen was een opvallend resultaat.


Meer lezen over dit project? 


donderdag 10 oktober 2013

Gaan de Nederlandse leerlingen gebukt onder prestatiedruk?

In de aflevering van Altijd Wat op 8 oktober over onderwijs worden 'hot items' als keuzestress, prestatiedruk, excellentie en hoogbegaafdheid belicht vanuit verschillende perspectieven. De frisse benadering en de verbinding die wordt gelegd met, niet voor de hand liggende, vakgebieden spreken mij erg aan. Deze animatie met wat feiten op een rij vond ik erg sterk.

  Get Adobe Flash Player
Als het niet mogelijk is Flash te installeren kunt u de video bekijken via deze link.


Benieuwd naar de hele uitzending? Kijk deze hier:

  Get Microsoft Silverlight

donderdag 3 oktober 2013

Ormie is een doorzetter

Deze is echt hilarisch en wil ik je niet onthouden (met dank aan mijn collega Tom Witjes). 
'Ormie the Pig' traint de habits of mind. 
Kijk het filmpje en ontdek welke! (het zijn er een stuk of 5)


dinsdag 1 oktober 2013

Nationale onderwijsweek 2013

Op maandag 30 september 2013 vond de opening van de Nationale OnderwijsWeek plaats en organiseerde Almere een landelijk congres over het thema van de OnderwijsWeek: Onderwijs 2.0; over onderwijs anno nu en over de uitdagingen waar het onderwijs voor staat. Almere heeft gisteren het stokje overgenomen van Breda, die in het afgelopen jaar het predikaat Onderwijsstad met verve heeft gedragen. De belangrijkste data op een rijtje:

30 september: Start van de Nationale OnderwijsWeek (Almere)
1 oktober:       Opening Nationale OnderwijsFilmweek (Almere);
                       Uitreiking Nationale Onderwijs Persprijs door Stichting Stimulering
                       Onderwijsjournalistiek (Nieuwspoort)
2 oktober:       Nationaal Onderwijsdebat (Den Haag)
                       Kinderen aan het woord bij Kidscrowd (Maarssen)
                       10x beter Onderwijsspecial
3 oktober:       Kempen Klic 2013, georganiseerd door Wij De school (Duizel)
                       De Nationale gastles (Almere)
                       Uitreiking Toptalentprijs 2013
4 oktober:       Bekendmaking winnaar van Het Gouden Oog (Almere)
                       Nacht van de leerkracht (Amsterdam)
5 oktober:       Dag van de leraar!
                       unconference van EdcampNL (Houten)
6 oktober:      Bekendmaking leraar van het jaar 2013 (Hilversum)

Nog meer weten? Lees hier de Nationale Onderwijskrant

zondag 22 september 2013

Ik ben gastblogger!

Vanaf morgen zijn mijn blogs over 'onderwijs in de praktijk' te lezen op www.klasvanjuflinda.nl
Ik heb meegedaan aan een schrijfwedstrijd en ben door Linda gevraagd om gastblogger te worden. Haar website is razend populair en wordt maandelijks duizenden keren bezocht. Ik vind het heel leuk dat ik mijn ervaringen uit het onderwijs hier met de lezers kan delen. Natuurlijk blijf ik hier ook blogberichten posten maar die zijn meer gericht op de ontwerpende kant van onderwijs.

zaterdag 21 september 2013

Onderwijs vermogen van morgen

Afgelopen donderdagavond was er een gesprek in de Balie in Amsterdam over "het onderwijs vermogen van morgen".  Vier gezaghebbers in het onderwijsveld gingen met elkaar het gesprek aan over de toekomst van het onderwijs. Aanwezig waren Prof. Luc Stevens, Prof. Gert Biesta, Prof. Jan Antonie Bruijn en Prof. Roger Standaert. De avond bestond uit twee delen. Eerst spraken de mannen aan tafel om de beurt over hun speerpunten en na de pauze kwamen ook de mensen uit 'de tweede ring' aan het woord. Een gemis vond ik wel dat er deze avond geen docenten aan het woord zijn geweest.


Het was een interessante avond en de heren waren eensgezind. Het nieuws over de CITO-toetsen was een mooi aanknopingspunt voor een discussie over meten en wat nou de essentie van onderwijs is. Professor Biesta vraagt zich af: "is het waardevol wat we meten of meten we wat we waardevol vinden?" En Professor Bruijn geeft aan dat je niet kunt meten zonder het resultaat te beïnvloeden, het is een prikkel. Toch stelt hij wel dat helemaal niet meten een vorm van desinteresse is. Aan tafel is er een sterke behoefte aan andere vormen van meten die ook de kwaliteit van het onderwijs zichtbaar kunnen maken. Zo is al langer bekend dat een dergelijke CITO-toets of een intelligentietest slechts een momentopname is en lang niet alles meet. En wanneer we alle kinderen zo'n test op hetzelfde moment laten maken gaan we compleet voorbij aan het kind als individu. In Nederland zijn zelfs eerst de toetsen ontwikkeld en vervolgens pas de doelen die ermee behaald moeten worden. Dat is de omgekeerde wereld. Hella Hueck, economieverslaggever en nieuwslezer, kaart in haar column precies aan waar het om gaat. "Nieuwsgierigheid. Doorzettingsvermogen. Dat is niet te meten in een Cito-score. Creativiteit, kritisch denken, goed kunnen samenwerken. Het staat in veel vacatures, maar onze kinderen krijgen door de toetsendruk nauwelijks de kans om die vaardigheden te ontwikkelen." Echter zijn deze eigenschappen (a.k.a Habits of Mind) wel waar je verder mee komt in onze samenleving, waar je het verschil kunt maken. We moeten kinderen leren wat hun eigen, unieke waarde is in deze maatschappij en dit koesteren.

Prof. Luc Stevens had een paar rake uitspraken: "Het onderwijs is gegijzeld door haar eigen standaarden. De angst moet de school uit. We willen niet werken met bibberaars." Hoe wil hij dit bereiken? Empathie is de succesfactor. Een overgang van wat kinderen verlangen en wat ze wenselijk voor zichzelf vinden is een van de belangrijkste pedagogische momenten. Zijn we leraar voor de CITO-toets of voor de leerling? Terug naar de pedagogische opdracht van de school!
Prof. Roger Standaert doet daar nog een schepje bovenop. Hij noemt het (leerling)volgsysteem een achtervolgsysteem. Tot slot wuift Biesta de smoesje over 'geen weg meer terug' weg, er is altijd een alternatief.

Ik wil afsluiten met de mooie woorden van Stevens.

"De kinderen zijn je uitweg, die zijn (bijna) altijd integer. Leerlingen die goede vragen stellen en feedback geven. Dan zit je op de goede weg."

dinsdag 3 september 2013

Talentontwikkeling, een nieuw woord


Talentontwikkeling, het staat nog niet in de Van Dale maar voor OOg is het een van de kernbegrippen van de visie die ze uitdraagt. Het is een term die zo nu en dan boven komt drijven binnen de onderwijsvernieuwingen. Helaas ook in negatieve zin met het gebrek aan talentontwikkeling
OOg vindt dat talentontwikkeling de fundering moet vormen van gedegen onderwijscultuur binnen een school/instelling. Daarbij gaat zij uit van de volgende basiselementen:


Het leerklimaat op een school is heel belangrijk. Daarmee doel ik niet op een veilige en rijke leeromgeving (dat zijn randvoorwaarden). Met het leerklimaat bedoel ik een zekere mate van leergierigheid dat de hele school ademt. Een klimaat waarin leerlingen (en leerkrachten): vanuit een intrinsieke motivatie doelen voor zichzelf stellen, fouten mogen maken en daarvan leren, een doorzettingsvermogen laten zien omdat ze niet willen opgeven en genieten van het leerproces dat ze doormaken. 

Vervolgens kunnen de leerlingen vanuit dit leerklimaat een persoonlijke groei doormaken. Hierbij hebben ze een hoge mate van verantwoordelijkheidsgevoel voor hun eigen leerproces. Ze leren zichzelf kennen, hun valkuilen en hun talenten. Ze handelen met inzicht en zijn bewust van hun gedrag. Ze kunnen reflecteren op hun eigen werk en dat van anderen. Ze volgen hun eigen ontwikkeling, zien mogelijkheden en bedenken oplossingen. Ze ontwikkelen denk- en leervaardigheden waar ze hun hele leven profijt van hebben.

Met deze kennis zijn ze klaar om de wereld te verkennen. Door een divers aanbod van gastsprekers, workshops, ateliers, excursies, experts enz. krijgen de leerlingen een kans op talentontwikkeling. Ze proeven, zien, ruiken, voelen, ervaren, beleven en ontdekken wat de wereld allemaal te bieden heeft. En andersom, wat zij de wereld allemaal te bieden hebben.  

Dit alles kan bijvoorbeeld bereikt worden door de Habits of Mind als taal binnen de school door te voeren. Het vraagt van iedereen een enorme toewijding en passie voor het vak, maar dat willen we toch ook juist uitstralen?


Talentontwikkeling, waarom?
OOg gelooft dat er in ieder mens een bepaald talent schuilt. Het bewust worden van je eigen talenten zal je sterker maken. Je kan situaties beter inschatten, je staat steviger in je schoenen, je durft meer risico’s te nemen en je hebt meer zelfvertrouwen. Wanneer leerlingen al vroeg beginnen met het ontwikkelen van hun talenten kunnen zij veel bewuster keuzes maken die toekomst bepalend zijn.
OOg vindt dat iedereen de kans moet krijgen om op deze ontdekkingstocht hun interesses en vaardigheden te exploreren. Helaas krijgt niet iedereen die kans. Het ontbreken van kennis, geld en begeleiding of de aanwezigheid van emotionele blokkades kunnen deze ontwikkeling belemmeren.

maandag 2 september 2013

Leer en geniet!

Alle scholen zijn weer begonnen. Dat het maar een leerzaam jaar mag worden voor leerlingen, ouders en leerkrachten!


donderdag 15 augustus 2013

Wat voor onderwijs willen wij voor onze kinderen?

Iedereen kent wel de verschillende onderwijsconcepten (Jenaplan, Montessori, Dalton, Freinet, Vrije School, Iederwijs) van de afgelopen decennia die een nieuwe kijk op de ontwikkeling van kinderen hebben gegeven. Inmiddels bevindt het onderwijs zich in een stroomversnelling en een kantelfase. Nieuwe initiatieven schieten als paddestoelen uit de grond. Elk idee heeft voorstanders en tegenstanders, positieve en negatieve elementen. Maar waar doe je goed aan? Oordeel zelf.
Een kleine greep uit de onderwijsvernieuwende beweging in Nederland:


De Nederlandse School (DNS)
De Nederlandse School leidt een nieuwe generatie docenten op die meer vrijheid, leiderschap en verantwoordelijkheid kennen om hun eigen onderwijs vorm te geven. Een inspirerend docentschap dat past in de 21e eeuw, die voorbij gaan aan grenzen van de bestaande disciplines en methoden. Momenteel is de school in een pilotfase waarin ze hun curriculum testen en verder vorm geven. In 2014 willen ze met een enthousiast team van start gaan die onderzoeken, ontwerpen, ondernemen en onderwijzen. Een ambitieus plan voor een nieuwe lerarenopleiding.
Onderzoek de wereld, wees de inspiratie, maak het verschil!
http://www.denederlandseschool.com/

Rotterdam Vakmanstad/Skillcity (RVS)
Rotterdam Vakmanstad heeft een 10-jarige strategie ontwikkeld om in Rotterdam weer een ambitieus en duurzaam vakmanschap op de kaart te zetten. Ze werken op verschillende schalen, te beginnen bij het basisonderwijs. Daarnaast hebben ze ook interactievelden op buurt-, markt-, en stadniveau. Deze netwerken zijn allemaal met elkaar verbonden.
Op de openbare basisschool de Bloemhof heeft RVS het project Fysieke integriteit in 2008 gestart en in 2011 uitontwikkeld. Het project richt zich op 3 ECOskills: fysiek, metaal en sociaal. Er is een ecolijn, een judolijn, een kooklijn en een filosofielijn uitgezet binnen een leerplan van 6 uur waarin de leerlingen verplichte lessen volgen. Ongemerkt krijgt de school zo een rol als ‘community-school’: er wordt gewerkt met de wereld rondom de school aan de optimale ontwikkeling van de kinderen, maar ondertussen ook aan de ontwikkeling van de ouders. Steeds meer moeders worden bij de school betrokken, als vrijwilliger voor de overblijf en de keuken, maar daarna ook steeds meer op organisatorisch gebied.
www.vakmanstad.nl

De iPadschool (O4NT)
De eerste iPadscholen, ook wel bekend als de Steve Jobs scholen, starten in het schooljaar 2013-2014. Inmiddels zijn er al 11 scholen opgericht door het hele land. Dit initiatief van Maurice de Hond heeft tot doel om kinderen vaardigheden te laten ontwikkelen die ze in hun latere leven nodig hebben. Om te kunnen functioneren in de wereld van morgen, worden de (digitale) mogelijkheden van vandaag ten volle ingezet. De school bestaat uit een fysiek component (het gebouw) en een virtueel component. De school is het hele jaar open van 07.30 tot 18.30 en 50 weken per jaar. Het virtuele gedeelte is altijd open en overal bereikbaar. Leren is dus niet langer meer synoniem met het aanwezig in een gebouw. Leren is synoniem met een lerende houding en kan overal en altijd. De leerkracht heeft een coachende rol. De leerling volgt een gepersonaliseerde leerweg uitgaande van eigen interesses en mogelijkheden.
http://o4nt.nl/

De democratische school
Binnen dit concept, dat grotendeels ideeën bevat van de Britse filosoof John Locke (1632-1704), vindt leren plaats via intrinsieke motivatie. Motivatie die ontstaat vanuit een behoefte tot zelfontplooiing en de interesses van de leerling. Hierdoor zou de leerling meer plezier hebben in het leren en zal dit beter gaan. Geheel in sociocratische traditie worden kinderen en volwassenen gelijkwaardig gezien en worden beslissingen op democratische wijze genomen. De leerlingen hebben zelf veel invloed op het onderwijs dat ze volgen en de wijze waarop ze het volgen. Niet alleen bepaalt de leerling wat hij/zij gaat leren, ook is hij/zij betrokken bij het opstellen van regels en afspraken. De meeste democratische scholen hebben geen verplicht lesrooster, vaste lokalen of activiteiten.
Met hun didactische methode zetten democratische scholen in op het ontwikkelen van zogeheten ‘21st century skills’. Denk hierbij aan vaardigheden als verantwoordelijkheid, socialiteit, flexibiliteit en creativiteit. Eigenschappen die zij van belang achten voor  actieve burgers van een moderne democratische samenleving.
De scholen bieden onderwijs aan voor kinderen en jongeren in de leeftijd van 4-18 jaar en zijn een alternatief voor het reguliere basis-middelbare schooltraject. Leerlingen ontvangen bij afstuderen een getuigschrift. Deelname aan het staatsexamen is niet verplicht. Dit bepaalt de leerling zelf. Volgens de onderwijsinspectie heeft zo’n document daarom geen enkele officiële waarde. Voor het volgen van een vervolgopleiding is dan vaak het maken van een toelatingstoets noodzakelijk. De opgedane ‘21st century skills’ zijn dus geen garantie om toegelaten te worden tot een vervolgopleiding en de vraag is hoeveel waarde een dergelijk getuigschrift heeft op een CV van een werkzoekende.
http://www.democratischescholen.nl/

De weekendschool (IMC)
IMC Weekendschool is in 1998 door psycholoog Heleen Terwijn - in samenwerking met handelshuis IMC - opgericht. De school dient als aanvullend onderwijs voor gemotiveerde jongeren van 10 tot 14 jaar uit sociaaleconomische achterstands- wijken. Op de weekendschool kunnen jongeren kennismaken met interessante vakgebieden uit de wereld van cultuur en wetenschap. Het 2,5-jarig curriculum omvat vakken als Recht, Filosofie, Geneeskunde, Journalistiek, Wiskunde, Ondernemen, Sterrenkunde en Beeldende Kunst. Gastdocenten dragen vaardigheden en kennis over, die ertoe moeten bijdragen dat de leerlingen de rest van hun leven kritischer en bewuster in de maatschappij staan.

IMC Weekendschool heeft drie centrale doelstellingen:
1. (toekomst)perspectieven van leerlingen helpen verbreden;
2. hun zelfvertrouwen helpen vergroten;
3. het versterken van hun gevoel van verbondenheid met de Nederlandse
     samenleving.
IMC Weekendschool wil haar leerlingen een breed beeld van de wereld laten zien en bovendien bijdragen aan een allround character education. De weekendschool daagt haar leerlingen uit hun grenzen te verleggen, verder te kijken, meer te durven en te doen.
http://www.imcweekendschool.nl/

Scholen die werken met de Noordwijkse Methode (DNM)
De Noordwijkse Methode is een initiatief van Frum van Egmond. Gebaseerd op recente inzichten over hersenen en leren, maatschappelijke ontwikkelingen en visie op kinderen heeft zij met een team mensen deze methode ontwikkeld, de onderwijsvisie waarmee onder andere De Noordwijkse School werkt.
Het doel van de Noordwijkse Methode is om een kind te laten schitteren met zijn eigen talenten, zodat hij van daaruit een positieve bijdrage kan leveren aan de wereld om zich heen. Drie belangrijke aspecten liggen daaraan ten grondslag:

1. Kennis:
"Ik heb een brede algemene ontwikkeling": kennis maken met de buitenwereld
2. Inzicht:
"Ik weet wie ik ben en wat ik wil": talenten en passies ontdekken en ontwikkelen
3. Vaardigheden:
"Ik kan op een positieve manier bijdragen aan de wereld om mij heen": persoonlijke en sociale vaardigheden

Er is een ochtendprogramma met de vaste basisbouwstenen: rekenen, taal, engels vanaf groep 1 en persoonlijke en sociale vaardighedenles. De kinderen volgen een ochtendprogramma in een vaste basisgroep.
’s Middags werken de kinderen in vakateliers met vakdocenten aan projecten vanuit een overkoepelend thema. Hierbij zijn de kerndoelen van de overheid het uitgangspunt. Daar bovenop krijgen leerlingen de mogelijkheid om zich te verdiepen in de vakken die zij leuk vinden of waar zij goed in zijn. Het doel hiervan is dat kinderen zich breed ontwikkelen en erachter kunnen komen wat hun talenten en interessen zijn.
http://www.noordwijksemethode.nl/

Nu nog de Habits of Mind scholen, volgens mij is Nederland er klaar voor!

zaterdag 10 augustus 2013

Hallo, is daar iemand?

Toen ik een klein meisje was vond ik de wereld om mij heen heel fascinerend. Ik dacht veel na over de bekende 'hoe-en-waarom' vragen. Het ontstaan van de wereld, het geloven in.... en leven en dood. De vraag die mij vooral bezig hield was: "als ik dood ben, hoe kan ik dan weten wat er allemaal op de wereld gebeurt?" Het was een raadsel voor me. Ik wilde niks missen. In mijn ogen (in de ogen van mijn moeder vast anders) was dit de reden dat mijn moeder met een filosofisch boek van Jostein Gaarder kwam aanzetten: "De wereld van Sophie" of "Hallo, is daar iemand?". Ik weet niet zeker meer welke het was, misschien wel allebei. Maar het was geloof ik niet zo'n succes. Misschien was het te moeilijk of was ik nog te jong maar ik waardeer de poging wel. Zeker nu ik weet wat ik weet.

In groep 7 hield ik een spreekbeurt over Darwin en de evolutietheorie. Het was volgens mij wederom een idee van mijn moeder maar ik vond het zeer interessant. Dit is denk ik een keerpunt dat de atheïst in mij naar boven heeft gebracht. Vanaf nu zou ik alleen maar dingen geloven die wetenschappelijk bewezen waren!
Op de basisschool heb ik twee jaar blokfluit gespeeld. Ik vond er niet zoveel aan maar ik heb wel noten leren lezen. In de brugklas was ik ervan overtuigd dat ik dwarsfluit wilde spelen. Mijn ouders een duur ding aangeschaft, want het was niet meer te huur. Na een jaar spelen had ik er genoeg van. Hoe had ik dat kunnen denken? Ik vond het maar suf en de leraar was verschrikkelijk. Een impulsieve actie die mij alleen had geleerd dat ik dat niet meer wilde! Daarmee was blijkbaar mijn muzikale zoektocht geëindigd want ik heb geen ander instrument meer gespeeld. Ik vraag mij af wat er zou zijn gebeurd als ik pianoles had genomen? Nu nog droom ik ervan om dat te kunnen spelen.

Mijn jeugd was zorgeloos. Ik heb alle fasen van het onderwijssysteem probleemloos doorlopen. Het leek mij leuk om met kinderen te werken dus zonder verder onderzoek heb ik mij op mijn 17e laten inschrijven op de pabo. Ik vond het vooral belangrijk om iets te kiezen wat ik leuk vond om te doen en liet geen andere drijfveren als geld of carrièremogelijkheden mijn keuze beïnvloeden. Ik had altijd het idee dat mijn vader zijn werk niet leuk vond (inmiddels weet ik beter), nou dat zou mij niet gebeuren! Tijdens deze lerarenopleiding genoot ik vooral van de stages. De lessen op school vond ik teveel gericht op: produceren, produceren en nogmaals produceren. Er zijn hele stapels aan papier en liters? inkt doorheen gegaan. Vanaf het 3e jaar ontdekte ik voor het eerst dat het traditionele onderwijs niets voor mij was. Ik wilde vernieuwing, uitdaging, dingen om over na te denken. En met die wetenschap liep ik op 21 jaar met een diploma op zak en zou ik les gaan geven op de algemeen bijzondere basisschool De Noordwijkse School. Dit was na 21 jaar, mijn eerste bewuste en doordachte keuze die ik maakte.

Nu vijf jaar later merk ik dat ik pas echt ben gaan 'leren' nadat ik van school kwam. Ik wist niet wie ik was, wat ik wilde, wat mijn talenten waren of wat mijn passie was. Ik was mij ook helemaal niet bewust van alle mogelijkheden die de wereld te bieden had. Ik vraag mij wel eens af waarom ik daar als kind, als puber niet wijzer in ben geworden. De begeleiding van volwassenen in dit vraagstuk ontbreekt misschien, maar we leefden toen in een andere wereld, met andere belangen en verschillende motieven. Als ik terugdenk aan die tijd voelt het alsof ik niks echt bewust heb meegemaakt. Ik heb mij gewoon laten meevoeren door de stroming die er was en daar is op zich niks mis mee. Met de kennis die ik nu heb, had ik misschien wel andere keuzes gemaakt. Ik heb nergens spijt van en ik denk dat het pad wat ik nu gevolgd heb mij een stevige basis biedt om mijzelf te leren kennen en de wereld te ontdekken!

Mijn levensloop en de manier waarop ik gevormd ben zoals ik nu ben heeft mij bepaalde inzichten gegeven. Deze ondersteunen de missie en visie van OOg. Ik wil leerlingen de mogelijkheid bieden om al op vroege leeftijd de wereld te ontdekken, bewuste keuzes te maken en talenten te ontwikkelen. Luisteren naar hun vraagstukken, wat houd ze bezig? Ze niet laten afschrikken door verschrikkelijke leraren of moeilijke boeken, maar aanmoedigen om hun zoektocht voort te zetten. Ik wil ze de begeleiding bieden die ik heb gemist en zien waar dat toe leidt. Misschien is het één grote illusie, maar dat leer ik dan wel weer.

zondag 4 augustus 2013

De nieuwe generatie behoort door onderwijs niet te worden opgeleid tot 'gamers' maar tot kenners van de cultuur.

Op zaterdag 29 juni verscheen er een artikel in de volkskrant van schrijfster en filosofe Joke Hermsen.  Daarin bekritiseert zij de Ipadschool van Maurice de Hond met het pleidooi: "We willen een Hannah Arendtschool in plaats van een Steve Jobsschool !"

Hannah Arendt (1906-1975) was een Joods-Duits-Amerikaanse filosofe en politiek denker. Hermsen gebruikt het gedachtengoed van Arendt als inspiratiebron om de verhouding tot nieuwe communicatietechnologie en de rol die deze binnen het onderwijs zou moeten spelen, te belichten. Daarbij stelt ze wel dat het terugdraaien van technologische ontwikkelingen onmogelijk maar ook onwenselijk zijn. Het is alleen de vraag in welke mate de nieuwe technologie een rol moet spelen. Technologie hoort in het onderwijs, daar ontkomen we niet aan. Maar zetten we het in als ondersteunend middel of als doel op zich, zoals de Ipadschool?

Hermsen voert verschillende argumenten aan waarom het implementeren van een nieuw schoolmodel, zonder wetenschappelijke onderbouwing, een nadelig effect kan hebben op de samenleving. Een selectie:

* Onder cultuur verstaan we de omgang met de minst nuttige en meest wereldlijke dingen: de werken van kunstenaars, dichters, musici en filosofen. De nieuwe generatie behoort door onderwijs niet te worden opgeleid tot 'gamers' maar tot kenners van de cultuur. "Een samenleving die geen belang hecht aan cultuur gaat naar de filistijnen", aldus Arendt.
* "Geen kritische vragen stellen, staat gelijk aan niet nadenken" meende Arendt. De passieve houding van online leren heeft gevolgen voor ons brein. In verschillende onderzoeken wordt gewaarschuwd voor nadelige effecten van de digitale technologie zoals: concentratiestoornissen, geheugenproblemen, hyperactiviteit, rusteloosheid, stressverschijnselen, onlineneurose, slapeloosheid en verslavingsgedrag.
* Het woord 'school' stamt af van het Griekse schole, dat vrije tijd betekent. Onderwijs was namelijk iets waarvoor je vrije tijd moest hebben. Plato's Academie was een beroemde school in Athene waar hij jonge burgers filosofisch onderrichtte. Aristoteles was een van zijn belangrijkste en bekendste leerlingen. Volgens Plato gelden rust en aandacht als belangrijkste voorwaarden om te denken. Pas als het brein in ontspannen toestand verkeerd en geen nieuwe input te verwerken krijgt, kan het creatief zijn en iets nieuws verzinnen. Daarom krijgen we goede ideeën pas in bed, als we eigenlijk willen slapen. Het brein krijgt de rust om na te denken. Het citaat van Cato onderstreept dit: "nooit is de mens actiever dan wanneer hij niets doet."
* Permanent online zijn is niet alleen een overbelasting van het brein, maar ook een belemmering van de ontwikkeling van cognitieve en creatieve vermogens. Het zappen, surfen en doorklikken overprikkelt het brein en maakt het overspannen, waardoor leerlingen geen nieuwe inzichten kunnen ontwikkelen. Het door de industrie geprepareerde digitale formats leiden tot steeds meer hetzelfde denken waardoor de pluraliteit (het onderling van elkaar mogen verschillen) onder druk komt te staan.
* Denken is volgens Hannah Arendt iets wat nog niet gedacht, verwoord of verbeeld is. Het onderscheidt zich van kennen en weten, die zich juist op de aanwezige feiten richt. Onderwijs zou niet alleen gericht moeten zijn op het overbrengen van feitenkennis, maar ook moeten aanzetten en inspireren tot nieuwe gedachten.
* De hele dag voor een beeldscherm zitten heeft ook gevolgen voor onze sociale vaardigheden en empathisch vermogen. 80 procent van communicatie is non-verbaal. We peilen, onderzoeken, interpreteren en beschouwen de lichaamstaal van onze gesprekspartner. Als we uitsluitend via beeldschermen communiceren, verleren we niet alleen deze sociale vaardigheden, maar worden we ook minder empathisch en kunnen we moeilijker echte verbintenissen met anderen aangaan.
* Tenslotte mogen de nadelige fysieke gevolgen ook niet onvermeld blijven. Ipad-onderwijs werkt het verlies van zintuigelijke ervaringen (het schrift, papier, inkt, verf en klei, geur), die de verbeelding stimuleren en leerprestaties bevorderen, in de hand. Ook de gevolgen van het voortdurend stilzitten, naar een beeldscherm staren zijn te voorspellen. Overgewicht, muisarmen, verkrampte nekwervels en migraines en verkeerde houdingen om ze maar eens op te noemen.


Joke Hermsen start heel terecht de discussie over de wenselijkheid van een nieuw schooltype als deze. Er zijn voor- en tegenstanders die ieder hun eigen motieven hebben. Wat herkenbaar voor OOg in dit geheel is, is dat leerlingen in deze maatschappij niet meer kunnen drijven op kennis alleen. Er moet een juiste balans gevonden worden tussen technologie, vaardigheden (in de brede zin van het woord) en talentontwikkeling, zonder het verlies van zintuigelijke en sociale vaardigheden. De ipad kan een toegevoegde waarde zijn op bepaalde momenten, maar hoeft geen hoofdrol te spelen. Het bieden van rust en ruimte voor het brein om te denken is cruciaal. De Habits of Mind geven hier denk ik een holistisch antwoord op dit dilemma. We moeten geen eenheidsworsten willen produceren, maar creatieve, zelfstandige en kritische denkers die onze samenleving verrijken !
 

woensdag 17 juli 2013

Groep 8'ers verlaten basisschool

Het is weer zover, een nieuwe lichting pubers verlaat hun vertrouwde basisschool op zoek naar een volgend avontuur. Voor de één is het loslaten een emotionele happening, de ander zit in zijn gedachten alweer ergens anders. Een nieuwe school met nieuwe klasgenootjes, nieuwe vakken en nieuwe leraren. Misschien wel verder weg en grootschaliger dan ze gewend waren. Staan ze stevig in hun schoenen? Hebben ze een schat aan zelfkennis opgebouwd die ze op waarde weten te schatten? Kennen ze hun eigen valkuilen en weten ze waarin te kunnen floreren?

Op de middelbare school komt er heel veel op de kinderen af. Het tempo ligt een stuk hoger en er wordt een hoge mate aan zelfverantwoordelijkheid verwacht. Hebben de kersverse leerlingen de tools in handen om keuzes te maken, te plannen, kennis te vergaren en door te zetten tot hun doel bereikt is? Hebben ze eigenlijk wel een doel? Weten ze waar ze naartoe willen, waarom ze doen wat ze doen? De jaren vliegen voorbij en straks moeten ze alweer een keuze maken voor een vervolgopleiding. En zonder een intensieve begeleiding is gebleken dat veel jongeren een verkeerde keuze maken. Dit heeft onder andere geleid tot een disbalans in de arbeidsmarkt en een groeiende jeugdwerkloosheid.

Dit is te voorkomen door kinderen al vroeg in aanraking te laten komen met alles wat de wereld te bieden heeft. Laat ze met al hun zintuigen ervaren wat er allemaal te kiezen valt. Nodig experts uit die met passie over hun werk praten. Organiseer clinics, workshops en excursies. Laat kinderen hun talenten en passies ontdekken en maak ze daar bewust van. Dan zijn ze na de middelbare school helemaal klaargestoomd voor een leven lang lerende maatschappij!

dinsdag 18 juni 2013

Durf te dromen

Wat een mooi filmpje over het ontstaan van Panyee FC. Met doorzettingsvermogen, creativiteit, innovatie, samenwerking en het nemen van verantwoorde risico's is niets onmogelijk!! Durf te dromen....


zaterdag 8 juni 2013

Nieuw project

OOg is een paar weken geleden een nieuw samenwerkingsverband aangegaan met WorkshopsOpMaat. Door een gedeelde visie over het ontwikkelen van talenten ontstond er al snel het idee om de krachten te bundelen. Inmiddels begint dit unieke project steeds meer vorm te krijgen en groeit het enthousiasme. Door het combineren van dans en rap met zware onderwerpen ontstaat er een goede mix van persoonlijke groei en talentontwikkeling. Deze manier van benaderen is nog niet eerder vertoond op dit gebied. Het project is bedoeld voor basisschool leerlingen van 8 tot 12 jaar. Nieuwsgierig naar meer? Laat dan even een berichtje achter. En houd ondertussen de blog in de gaten voor meer informatie over dit project!

vrijdag 31 mei 2013

Habits of Mind als taal

De Habits of Mind passen in een patroon van educatieve trends en programma's die een gemeenschappelijke filosofie van onderwijs delen. Een filosofie richting een breder en meer panoramisch levenslang leren. Wanneer het hele team van een school de Habits of Mind adopteert worden niveaus en vakgebieden overstegen. De visie leidt tot een consistente en vertrouwde leeromgeving. Een klein voorbeeld: In experimentele programma's en praktische schoolhervormingen zien we dat wanneer leerlingen over een langere periode worden behandeld als intelligente wezens, ze ook echt slimmer worden!

Tijd is vaak een excuus om niet aan iets nieuws te beginnen. Maar het implementeren van de Habits of Mind levert juist tijd op en verhoogt het leerrendement. Het is geen nieuw curriculum wat ingebouwd moet worden, het zal verweven worden in het bestaande. Hierdoor is er juist veel meer aandacht voor het leerproces. In 20 minuten discussiëren wordt vaak meer geleerd dan 20 minuten lang de stof gedetailleerd bestuderen.

De Habits of Mind zijn geen methode of een beschrijving van lesideeën. Je kunt het zien als een taal. Een taal die gericht is op het (leer)proces. Een klein voorbeeld: Het geven van evaluerende antwoorden of complimenten als: “goed antwoord”  en “mooi schilderij” nodigen niet uit tot beweging en zijn maar kort bevredigend. Het stopt het (leer)proces. Probeer daarom altijd iets te zeggen over het proces wat eraan vooraf is gegaan: “mooi hoe je die kleuren hebt gebruikt”, “knap dat je verschillende strategieën hebt gebruikt om tot een antwoord te komen”.  Zo heeft het ook effect in volgende situaties. Voor leerkrachten is het belangrijk hun taalgebruik hierop aan te passen. Wanneer dit schoolbreed wordt ingezet kunnen zelfs de jongste kinderen op de lange termijn deze taal spreken. Eerst intuïtief en vervolgens automatisch.

Veel scholen zullen misschien zeggen dat zij de Habits of Mind al toepassen. Het zijn immers geen onbekende termen (doorzettingsvermogen, samenwerken, helder communiceren, flexibel denken, creatief zijn enz.). Alleen het verschil zit 'm in het bewust zijn van....Hoeveel leerlingen kunnen dit soort termen herkennen, benoemen en toepassen in moeilijke situaties? Dat is de kern, daar draait het om. Daar vindt het leerproces plaats. Wanneer leerlingen dit bewust doen zien ze het effect en bieden de Habits of Mind handvaten voor een leven lang leren.

dinsdag 7 mei 2013

Gedicht

"Anders dan anderen
Maar toch weer gewoon
Uniek met een talent
Dat ben jij en dat zijn zij
Hetzelfde, op een andere manier
Gewoon er zijn, dan ben je hier"


dinsdag 30 april 2013

The King's Speech

Op deze feestelijke dag is de prins Willem-Alexander beëdigd en ingehuldigd. Zijn moeder, inmiddels prinses Beatrix, heeft afstand gedaan van de troon en ruimte gemaakt voor een nieuwe generatie. In de speech van de nieuwe Koning Willem-Alexander maakt hij van de gelegenheid gebruik om zijn moeder nog eens hartelijk te bedanken. Hij presenteert zich als een krachtige en zelfverzekerde Koning en weet nu al zijn eigen stempel te drukken op dit ambt. Daarbij heeft hij altijd al bijzonder veel aandacht gehad voor de sportwereld. Een sportieve wereld waar het talent van mensen voor verbinding zorgt. In zijn speech haakt hij in op de kracht van ons volk en motiveert hij tot persoonlijke groei. Dit is ook kenmerkend voor de visie en werkwijze van OOg. Een selectie uit de speech waar dit nadrukkelijk naar voren komt:

"Eenheid èn verscheidenheid. Eigenheid èn aanpassingsvermogen. Besef van de waarde van tradities èn nieuwsgierigheid naar wat de toekomst brengt. Die kenmerken hebben ons in de loop van onze geschiedenis gemaakt tot wie we zijn."



"Achter hen staan honderdduizenden anderen die zich op hun eigen manier onderscheiden. Ook hun inzet is onmisbaar. De hoop van ons land schuilt in het samenspel van al die mensen, met hun talenten, klein en groot. Vindingrijkheid, ijver en openheid zijn al eeuwenlang onze kracht. Daarmee hebben wij de wereld veel te bieden."

"Als Koning wil ik mensen aanmoedigen om actief gebruik te maken van de mogelijkheden die ze hebben. Hoe groot de verscheidenheid ook is, hoe verschillend onze overtuigingen en dromen ook mogen zijn, waar onze wieg ook stond, in het Koninkrijk der Nederlanden mag iedereen zijn stem laten horen en op voet van gelijkwaardigheid méébouwen." 

Onbewust heeft de Koning ook diverse habits of mind verwerkt in zijn speech. Zo spreekt hij over aanpassingsvermogen wat verwijst naar de habit van flexibiliteit. IJver gaat over de habit van volharding. Met een inzet van 100% ergens voor gaan, doorzetten en streven naar vakmanschap en precisie. Vindingrijkheid is belangrijk voor het zoeken naar oplossingen en creativiteit. Dingen vanuit een ander gezichtspunt bekijken en innovatief bezig zijn. De habit of mind die hier bij hoort is creëren, innoveren en verbeelden.

OOg deelt de visie met onze nieuwe Koning als het gaat over talenten. Ieder mens heeft talenten en ieder mens heeft de wereld wat te bieden. Maar ieder mens heeft ook recht op het ontdekken en ontwikkelen van deze talenten, wat nog niet altijd het geval is. OOg wil, net als de Koning, mensen aanmoedigen om deze mogelijkheden te ontdekken en daar actief gebruik van te maken!

maandag 15 april 2013

Deze moet je gezien hebben

Combineer kennis met visie en gebruik daarbij je talent(en) en je hebt een formule tot succes! De filmpjes van RSA animate zijn hier een fantastisch voorbeeld van, erg inspirerend!





vrijdag 29 maart 2013

Geen Habit voor even maar voor het leven!

De 16 Habits, beschreven in het boek "Learning and leading with Habits of Mind" door Art Costa en Bena Kallick, zijn the missing link in het Nederlandse onderwijs. Jarenlang is er onderzoek gedaan naar wat mensen succesvol maakt. Hier zijn onder andere typerende karaktereigenschappen uitgekomen die ieder mens kan ontwikkelen. Denk aan volharding, flexibiliteit, creativiteit, samenwerken en met deze zijn er nog veel meer. En om namens de habits te spreken, het lijstje is nooit af. Er blijft altijd ruimte voor verbetering/vernieuwing.
In een eerder stadium werd er gerefereerd naar 'intelligent behaviors' maar al snel vond men dat het doel niet alleen om toegepast gedrag moest gaan maar om een gewoonte.
In de 19e eeuw was men ervan overtuigd dat intelligentie in onze genen en chromosomen zat. Om je vermogen van intelligentie te meten zijn er veel tests en methodieken ontwikkeld zoals de IQ test. Men zag hun intelligentie als onveranderlijk en over de uitslag van zo'n test viel niet te twisten.
Een nieuwe visie ontstond. Het geloof dat intelligentie getraind kon worden nam steeds meer toe. Door het leren van nieuwe vaardigheden, te reflecteren en te blijven proberen was groei merkbaar. Intelligentie werd steeds meer beschouwd als flexibel en iets dat afhankelijk was van haar omgeving.
Leren in de 21e eeuw bestaat niet alleen maar uit kennis. Leerlingen komen in aanraking met een technologische en media gedreven omgeving. Een visuele en informatierijke gemeenschap. Interessant om te weten is niet hoeveel kennis leerlingen kunnen reproduceren maar hoe ze met problemen om gaan. Hebben ze het vermogen om problemen te analyseren, strategieën te bedenken, kansen te zien en te putten uit opgedane kennis en eerdere ervaringen? Geven ze snel op of gaan ze door tot in perfectie. Vinden ze de uitkomst van een probleem het belangrijkst of kunnen ze genieten van het leerproces wat eraan vooraf gaat?
Tegenwoordig weten we dat een hoog IQ geen zekerheid is voor een succesvol leven. En toch is het Nederlandse onderwijs nog steeds veel te prestatiegericht. Kwaliteit van het onderwijs wordt gemeten door het afnemen van toetsen, maar wie meet de verborgen kwaliteiten zoals de Habits die leerlingen voorbereiden op een succesvolle toekomst?
Met de Habits of Mind bezit je een innerlijk kompas dat je door het leven leidt, op school, thuis, in de gemeenschap, in de wereld !!

maandag 25 maart 2013

Flipped-learning

Een vernieuwend concept dat inspeelt op de digitalisering van de samenleving met aandacht voor het individu.